Reklama
  • Środa, 3 lutego 2016 (13:05)

    500+, zasiłki i urlopy rodzicielskie

Kogo dotyczy?

Rodziny, które spodziewają się narodzin dziecka, mogą liczyć na większe niż do tej pory wsparcie finansowe ze strony państwa. Nowe przepisy przyznają m.in. świadczenia osobom nieubezpieczonym. Najwięcej skorzystają rodziny z dziećmi do 1. roku życia. Ale jeśli w ży- cie wejdzie program 500 zł na dziecko, zyska na tym większość polskich rodzin mających pociechy do 18. roku życia.

Matki i ojcowie mogą liczyć na różne formy pomocy ze strony państwa i to niezależnie od tego, czy znajdują się w trudnej sytuacji życiowej czy nie. Najwięcej wsparcia socjalnego od nowego roku otrzymają rodzice dzieci do 12. miesiąca życia.

Reklama

Macierzyństwo dla każdej matki

Do tej pory zasiłek przysługiwał matkom, które miały opłacane składki ubezpieczeniowe. Od stycznia 2016 ro ku o świadczenie macierzyńskie mogą się też ubiegać osoby nieubezpieczone, bezrobotne, rolnicy, studenci i pracownicy zatrudnieni na nieoskładkowaną umowę o dzieło.

Co miesięczny zasiłek macierzyński w wysokości 1000 zł (na rękę) ma być wypłacany przez pierwszych 12 miesięcy życia dziecka (w przypadku bliźniąt okres ten jest dłuższy o 3 miesiące). Zapomoga jest przyznawana niezależnie od dochodu rodziny.

Jeśli wyliczony przez ZUS zasiłek macierzyński jest niższy niż 1000 zł netto, matce należy się wyrównanie. Bywa, że z tytułu wykonywanej pracy lub opłacanych składek wynika, że świadczenie będzie niższe niż 1000 zł. Wtedy trzeba złożyć do ZUS wniosek o wyrównanie. Należy to zrobić w ciągu 3 tygodni od urodzenia dziecka. Wyrównanie nie następuje automatycznie!

Finansowe wsparcie należy się też rodzicom adopcyjnym. Przysposobienie czy objęcie opieki nad dzieckiem (rodzina zastępcza) też uprawnia do zasiłku macierzyńskiego na dziecko.

Matkom, które prowadzą własną działalność gospodarczą i opłacają składki, urlop i zasiłki przysługują na tych samych zasadach, co pracownicom na etacie. Zasada ta dotyczy długości trwania urlopu macierzyńskiego, jak i związanych z nim świadczeń.

Więcej uprawnień dla ojców

Młodzi ojcowie zatrudnieni na etacie mogą wziąć dwutygodniowy urlop ojcowski. Mogą też korzystać z części urlopu macierzyńskiego oraz urlopu rodzicielskiego. Teraz okres opieki nad dzieckiem wydłuża się, bo urlop rodzicielski (16 tygodni) rodzice mogą pomiędzy siebie podzielić i wykorzystać do ukończenia przez dziecko 6 lat.

Tata też może wziąć urlop macierzyński. Nowe przepisy rozszerzają krąg osób ubezpieczonych, które mają to uprawnienie. Dotyczy to sytuacji, w których matka dziecka jest np. w szpitalu lub z innych powodów sama nie może zajmować się dzieckiem. Wtedy urlop macierzyński może wziąć ojciec lub inny członek najbliższej rodziny.

Uprawnienia do świadczeń rodzicielskich będą przysługiwały biologicznemu ojcu, który nie jest mężem matki dziecka. Ojciec zachowa swoje uprawnienia nawet wówczas, gdy związek partnerski rozpadnie się, ale on będzie nadal opiekował się dzieckiem i uczestniczył w jego wychowaniu.

Jednorazowe zapomogi

Oprócz zasiłku macierzyńskiego rodzicom wypłacane są też jednorazowe zasiłki. Wnioski o nie trzeba złożyć w swoim urzędzie gminy, w ciągu 12. miesięcy od narodzin dziecka.

Becikowe teraz będzie dla wszystkich – ubezpieczonych i nieubezpieczonych. Rodzicom nowo narodzonego w Polsce dziecka przysługuje jednorazowy zasiłek w wysokości 1000 zł. Uwaga – wyjątkiem tu są rodziny, które pobierają podobne zasiłki za granicą.

„Drugie becikowe”, czyli dodatek z tytułu urodzenia dziecka (1000 zł), przysługuje rodzinom o niskim dochodzie, pobierającym zasiłek rodzinny.

500 zł na dziecko – Planowane zmiany

Projekt ustawy „O pomocy państwa w wychowaniu dzieci – Program rodzina 500 plus” w ostatnich tygodniach wzbudził wiele emocji. Zapowiada wprowadzenie nowego dodatku dla rodzin w wysokości 500 zł na dziecko.

Zgodnie z wcześniejszymi deklaracjami przedstawicie li rządu, projekt ma wejść w życie na początku 2016 roku. Wcześniej jednak musi zostać uchwalony przez parlament. Dopiero po przejściu drogi legislacyjnej, rządowe wypłaty będą mogły ruszyć. Prawdopodobnie ma to nastąpić w kwietniu 2016 roku.

Na pierwsze czy na kolejne dziecko

Z założenia dodatek pieniężny ma wspierać rodziny wielodzietne – to one właśnie mają zyskać najwięcej na wprowadzeniu nowej regulacji prawnej.

Rodzina z trójką dzieci ma szansę dostać 1000 zł miesięcznie. Projekt programu pomocowego przewiduje dodatek 500 zł na drugie i każde kolejne dziecko w rodzinie. Dopłaty mają być przyznawane niezależnie od dochodu rodziców. Pieniądze będą wypłacane co miesiąc, do ukończenia przez dziecko 18. roku życia. Projekt obejmuje też dzieci adoptowane, ale nie przewiduje zwiększenia kwoty dodatku na dzieci niepełnosprawne.

Najbiedniejsi będą mogli dostać 500 zł już na pierwszą pociechę. Rodziny gorzej sytuowane mogą liczyć na dodatek już przy narodzinach pierwszego potomka. Zgodnie z projektem dodatek będzie przysługiwał rodzinom, w których miesięczny dochód na osobę nie przekroczy 800 zł (w programie nie ma informacji, czy jest to kwota brutto czy netto). Rodzina taka zachowa prawo do innych świadczeń rodzicielskich.

Gdy rodzice są po rozwodzie

Jeżeli matka i ojciec dziecka rozsta- ną się, wówczas dodatek będzie pobierało to z nich, pod którego opieką znajdzie się niepełnoletnia pociecha.

Jeżeli oboje rodzice zyskają prawo do opieki nad dzieckiem równocześnie, pieniądze otrzyma ten rodzic, który jako pierwszy złoży wniosek o 500 zł (ten zapis projektu budzi kontrowersje ekspertów i możliwe, że jeszcze zostanie zmodyfikowany).

Prawo do dodatku otrzymują rodzice żyjący w konkubinacie. Muszą tylko przedłożyć w urzędzie dokumenty, które potwierdzą ich rodzicielstwo.

Świadczenie uzyskają też samotni rodzice – otrzymają dodatek na pierwsze lub kolejne dziecko (zależnie od swojego dochodu).

Komu świadczenie się nie należy

W świetle planowanych zmian nie wszyscy mogą liczyć na wsparcie finansowe w postaci 500 zł na dziecko.

Pieniądze nie będą przyzna- ne rodzicom, których nieletnie dzieci wstąpiły w związek małżeński. Przykładowo rodzi- ce nastoletniej matki (która nie ma 18 lat), nie dostaną 500 zł na córkę. Ale ona może ubiegać się o dodatek na swoje dziecko.

Rodzice dzieci, które stale przebywają w ośrodku wychowawczym lub np. domu dziecka też nie otrzymają dodatku. Takie wsparcie jest przewidziane wyłącznie dla rodzin, które faktycznie sprawują opiekę nad swoimi dziećmi.

Rodziny przebywające za granicą, jeżeli tam pobierają świadczenia na swoje pociechy nie dostaną 500 zł. Dotyczy to np. polskich imigrantów korzystających z pomocy socjalnej w Wielkiej Brytanii.

Wypłata dodatku może być wstrzymana, jeśli rodzina źle gospodaruje pieniędzmi. Decyzję taką mają podejmować pracownicy opieki społecznej. Nie wiadomo jednak jeszcze, na jakiej podstawie ma się to odbywać.

Kiedy i jak pieniądze będą wypłacane?

Wielu szczegółów dotyczących projektu ustawy „500 plus” jeszcze nie doprecyzowano. Na przykład nie wiadomo konkretnie, w jakiej formie świadczenie będzie wypłacane. Czy będą to np. przelewy bankowe, czy gotówka odbierana co miesiąc w kasie urzędu? Wiadomo natomiast, że obowiązek wypłacania świadczeń spocznie na lokalnych władzach samorządowych.

W wypłacie będą pośredniczyły urzędy gminy i urzędy miasta. To tam powinni się kierować rodzice chcący złożyć pismo o przyznanie dodatku.

Wniosek o 500 zł na dziecko trzeba będzie składać co roku. Wzory formularzy nie są jeszcze znane. Wiadomo jednak, że jednorazowe zgłoszenie nie wystarczy. Trzeba je ponawiać co roku, do 31 sierpnia. Opóźnienie w złożeniu wniosku, np. o miesiąc, spowoduje miesięczną zwłokę w wypłatach.

Konieczne będą dane dziecka i rodziców. We wniosku na pewno musi się znaleźć imię i nazwisko dziecka, jego data urodzenia oraz PESEL. Dane muszą też podać rodzice wraz z zaświadczeniem z urzędu skarbowego o dochodach każdego członka rodziny.

Anna Jastrzębska, kons. Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz, prawnik

Świat kobiety

Zobacz również

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.